Profilaktyka

Profilaktyka czyli zapobieganie odleżynom

Najskuteczniejszą metodą walki z odleżynami jest ich prewencja. Dzięki znajomości czynników ryzyka i mechanizmów powstawania odleżyn opracowano zasady zapobiegania odleżynom.  Pierwszym etapem jest ocena ryzyka powstawania odleżyny, ma to też istotne znaczenie u pacjenta już mającego odleżynę.

Materac przeciwodleżynowy zmiennociśnieniowy:

Profilaktyka

Ocena ryzyka powstania odleżyny – oceniana powinna być na początku leczenia lub w momencie pogorszenia się stanu pacjenta. Przykładem takiej skali jest skala Norton:

Czynniki ryzyka4321
Stan fizykalnydobrydość dobryśrednibardzo ciężki
Stan świadomościpełna przytomność i świadomośćapatiazaburzenia świadomościstupor lub śpiączka
Aktywność, zdolność przemieszczania sięchodzi samodzielniechodzi z asystąporusza się tylko na wózku inwalidzkimstale pozostaje w łóżku
Stopień samodzielności przy zmianie pozycjipełnaograniczonabardzo ograniczonacałkowita niesprawność
Czynności zwieraczy odbytu i cewki moczowejpełna sprawność zwieraczysporadyczne moczenie sięzazwyczaj nietrzymanie moczucałkowite nietrzymanie moczu i stolca

Lub skala Douglas

Czynniki ryzyka43210
Stan odżywienia (Hb)dieta pełnowartościowadieta niewłaściwatylko płynyżywienie pozajelitowe lub Hb poniżej 10 g%
Aktywnośćchodzi samodzielniechodzi z trudnościąporusza się tylko na wózku inwalidzkimstale pozostaje w łóżku
Czynność zwieraczy odbytu i cewki moczowejpełna czynność zwieraczysporadyczne moczenie sięnietrzymanie moczucałkowite nietrzyma-nie moczu i stolca
Bólbez bóluślad bóluokresowozwiązane z ruchemstały ból lub dyskomfort
Stan skórybez zmianskóra sucha, cienka, zaczerwienionauszkodzenia powierzchnioweuszkodzenia tkanek głębokich lub jamy
Stan świadomościpełna przytomność i świadomośćapatiastuporbrak współpracyśpiączka

Osoby zajmujące się pacjentem zagrożonym odleżynami powinny być zaopatrzone w środki pielęgnacyjne dla skóry, materace przeciwodleżynowe zmiennociśnieniowe, pokrowce na materace, specjalistyczne podkłady, podpórki pod piety, poduszki przeciwodleżynowe.. W warunkach szpitalnych prowadzona jest odpowiednia dokumentacja zgodna z zaleceniami Konsultanta Krajowego w dziedzinie pielęgniarstwa w sprawie prowadzenia profilaktyki odleżyn u pacjentów hospitalizowanych.

Pielęgnacja skóry polega na dbałości o czystość, częstość mycia skóry uzależniamy od potliwości pacjenta i zanieczyszczania się. Skórę po umyciu delikatnie osuszamy, oklepujemy dłonią ułożoną w łódeczkę, natłuszczamy preparatami zachowującymi zasadowe PH i delikatnie masujemy. Dbamy o to aby pacjent leżał na gładkiej powierzchni, wszelkie fałdy prześcieradła czy podkładu, okruchy i twarde przedmioty mogą spowodować nowe odleżyny. Pacjent z grupy ryzyka odleżyn powinien leżeć na materacu przeciwodleżynowym. Przekładanie czyli zmiana pozycji pacjenta jest planowana w zależności od stanu i punktacji ww. skalach lub skali Waterlow.

Skala Waterflow:

Budowa ciała ruchowa:
– średnia– 0
– powyżej średniej– 1
– otyłość– 2
– wychudzenie– 3
Stan skóry:
– zdrowa– 0
– bibułkowata– 1
– sucha– 1
– obrzęknięta– 1
– wilgotna– 1
– przebarwiona– 2
– pęknięta/plamista– 3
Choroby neurologiczne:
– cukrzyca, SM, uszkodzenie mózgowo-naczyniowe, paraplegia– 4-6
Płeć/wiek:
– mężczyzna– 1
– kobieta– 2
– 14-49– 1
– 50-64– 2
– 65-74– 3
– 75-80– 4
– 81 i powyżej– 5
Operacje:
– ortopedyczne, poniżej pasa
– kręgosłupowe– 5
– trwające > 2 godz.– 5
Wypróżnianie:
– pełne/cewnik– 0
– okresowe nietrzymanie moczu– 1
– cewnikowanie/nietrzymanie kału– 2
– nietrzymanie kału i moczu– 3
Apetyt:
– przeciętny– 0
– słaby– 1
– karmienie przez sondę– 2
– tylko płyny– 2
Zdolność:
– pełna– 0
– niepokój– 1
– apatia– 2
– ograniczona– 3
– wyciąg– 4
– wózek– 5
Niedożywienie tkanki:
– krańcowe wyniszczenie– 8
– zawał serca– 5
– schorzenia naczyń– 5
– anemia– 2
– palenie tytoniu– 1
Print Friendly, PDF & Email